Saturday, 10 August 2013

BANG 'DAMDAWI' NETA DI?

By ~ Sang Quptong 



ZOMI te lailam ah i khangtou mahmah mai ua, IAS leh Officer muanhuai taktak i Zogam apan ana piang kheta hi. Gospel Tangthupha hong lut nung kum 103 (2013 tan in) bang i zangtou velvol ta ua, Mite theih in za-a-za Christian i hi uhi.

Friday, 9 August 2013

GAWL-MEK

By ~ Sang Quptong 




ZOGAM A teng i hi ua, himahleh I gam uh, puah leh zunlouh a om abang maimah hi. I gam leh nam uh, 'GAWL-MEK' i hat mahmah mai ua, silou phet in i koih zel uhi. Bang chi'n, i Nam leh Gam uh i gawl-mek ua le? Paite-Zomi te Pau in, ''Theih ngal, Kawlgit Suluk'' a chih bangdeuh ua, Government in banghiam i nget uh hon suk pichinlouh chiang in, ei leh ei i kigawl-mek (Bandh,Strike,Blockade) ekh-ekh sek uhi.

Thursday, 8 August 2013

ZOGAM MASALA - XI





ZOMITE i ki-et vengveng leh Nek-le-Dawn a kidek theilou te i hi uh chih i muthei hi. A hun phet i theihlouh ziak un mi bangzah in, Sihna hanmual lam hon na zotsanta ua chih suitham ching hilou hiam? Nam lian leh Nam changkang zawte I et leh Zu-le-sa Zingkal a dawn a omkei uh. Bangziak in? Amau leh amau a ki control ua, a hun phet a thei ua, Sisan paituah veldante thei hoih mahmah ahi uh. Nek leh Dawn ziak a i sihloh hial sek ziak uh tamlou in i kikum ding uh.

SINGTANG GOVT SIKUL APAN LAIKHAK


By ~ Mwan Tonshing Doulun Zomi



Ka ngaih mahmah, Sir/Ozapu/Sikulpu





Tung Sianmang huaina a zoutang bang na dam ngei ka lamen a lungdam lua ing. Awle, kei zong gibang i khenna kumkhua sawt mahleh ka na dam khiaikhiai sam hi. Umbang i kholh louhna a sawttak toh hiai ah na vangngaihman a ka zuan simthu vaimang siamsil nahnel tung pan tong kong luan hi. Ka pu thak/pu neute zong ana hilhsawn in aw.

Wednesday, 7 August 2013

ZOGAM MASALA - X


By ~ Sang Quptong 




Ei Zomite i mel uh hoihlou ahi hetkei, himahleh kamsung ah Guantheih tuamtuam i haulua ua hiven..! Khuhpuak ruap-ruap zozen in, 'Koi na zanah (laizial)' chi thouthou..! Kam bang namse thriap-thuap in, tuibuk bang muam behbeh zomah, i sung uh leh i gilpite uh le hoihthei sa zawbawn ka hi. Kidawm deuh ni chinuam dan i hi. ''God helps those who helps themselves'' chih le om abang (?).

Tuesday, 6 August 2013

ZOGAM MASALA - IX





ZOGAM a Khaw hausa hihna lente i et leh 'Guite' beh lak ngen hisim ua theih ahi. 'Guite' i chih chiang in,Zomi te lak kia hilou in, a Sanggam(Thado-Kuki) te lak ah leng ana om hi. Unau taktak i hi uh chih a chiang mai hilou maw? Huai banah, 'Guite Zia (Ze-Awl)'  lam genna a i na zat mahbang un, ei kiziat sung in, i Kiim a om, Talpak te'n hon kheng zungzung uhi.

ZOGAM MASALA - VIII






ZOMI sung ah Nam 9 kikhaikhawm ahi a, huaite lak a Nam khat, 'Paite-Zomi' kichi te'n Paunak nalh mahmah khat ana neih uh tuh, 'Kamsiam in Sial lei a Sang' chih ahi. Himahleh, hiai paunak i zuikha kei ua, hichibang a paunak neiloute sang in i kamsiam kei zaw uh abang hi. Kamsiam louh mai hileh hoih di, i kampaute uh 'Tangkha' bangmai in a kha velvul maimah hi.

KI THUTUAK LENG NUAMDEUH DI HI A







Pankhwm hatna ahi chi a paunak a i gen sek mahbang un, pangkhwm dia kithutuahna in vualzohna din poimohna liantak anei hi. Etsakna genzual le: Neulai a lawmte toh i kimawl chiang in, unau pangkhwm sel (Unau khat pangkhwm phallouh) ana kichinuam mahmah sek hi.

MELMA DOUHAK





"Mihing melma lian, Pathian melma hi.
Buai lungkham mangbat gentheihna tuntu.
Hin sutomtu, tual thahna leh, Nam zahlakna.
Sual chiteng bul ana himaw.?"

DAN LEH LIMLANG : Adviser in Zang Ni..!






 DAN i chih Sappau in, 'Law' a kichi hi. Huai mahbang in, LIMLANG(Lim-langh­) leng, 'Mirror' ana chi uhi. Huchi a hihleh, hiai tegel (Dan leh Limlang) Zomite phetlou, Khovel pumpi a mihing om teng-teng in i Poimoh pen uh ahi a, Adviser di'n zang thei chiat leng, nuam na'n chia maw..? Adviser dia bang chi zattheih mawk di chih i ensuk ding uh.

Monday, 5 August 2013

Naupang Khuak leh Tungman : Kua Mohpuak?






MIHINGTE a liansa a piang om di'n a gintakhuai kei a, Naupan lai hun a kinei chiat hi. I neu apan (Sunday Skul kai tung apan) a Khovel a mipilpe'n chi a i na theih uh Solomon ahi. Aman bang gen hiam i chih leh,

WARNING !!





WARNING kichi Sappau i khelhsak zual ahi a, ei Paite-Zomite pau in ahihleh, a tomlam in,'Vauna' chihtheih hi. Gensau deuh di chile hang, 'Kiginna ding a hilhkhawlna' a chihtheih nawn a, khauhdeuh in genlai le, 'Tawpsan ding a Vauhilhna' leng chihtheih hi.

Sunday, 4 August 2013

PU-PA TAWNDAN TOH KISAI NGAIHDAN - IV






ZOMI te'n i pu-ipa uapan a tawndan hoihtaktak ana tawnpih ua, dan bangmai a ana zat te uh, a khangkhang in i na kipesawn tou uhi. Himahleh, tawndan hoih taktak i chihte leng, tulai khovel toh kituak nawn chiahlou pawl om in, paihkhiat leh khenzek ngai pawl om a, akhente lah behlap ngai thepthup pawl om hi. Huchibang kawmkal ah, khenkhatte bel, chiik zaw sem a zuih dia hoih pawl om a bang hi.

PU-PA TAWNDAN TOH KISAI NGAIHDAN - III





ZOMI te'n, namdangte bang in, i pu-pa khang apat in tawndan leh ngeina i na nei uh chih i thei ua, i Tawndan lak ua poimoh mahmah khat, 'Phatuamngaihna' kichi saulou in kikum nawn leng i chi hi. Phatuamngaihna i chih in ahuap alian mahmah mai a, himahleh tomchik in hilhchian dek leng; Lam-et neihziak hilou a, thilhoih ahih ziak a sep ahi, chi  leng chiang huntawk mahmah di'n a gintak huai hi.

'LOUNUAK' BANG IN I NUAK KHAWM DIAM2 NA UH HIA??





Manipur a common mahmah, aneu-alian in i theih mahmah uh tuh, Bandh, Strike, Blocade leh kiphinna tuamtuam te ahi. Aziak hoih pipi nei in kiphinna i sai ua, adiak in Manipur Phaizang ah hichibangte a tung mundiak lai hi.

''THEIH NGAL KAWLGIT SULUK'' I HI KHA DIAM??


By ~ Sang Quptong



[July 7, 2013 at 10:10am]




Bandh, Strike leh Kiphinna tuamtuam te, aneu pen apan alianpen tan in i theih hoih mahmah uh ahi. Khualzin hong pai dite leh a zinkhe dite kidot masak pen tuh, 'Bandh om hia?'  Chih hitel ahi. Bandh a omleh  'A khauh diam?' chih hinalai. A dawngte a di'n le chu a haksat hun tam mahmah di'n i ngaihtuah hi. Bangziak in?

PU-PA TAWNDAN TOH KISAI NGAIHDAN - II:

 By ~ Sang Quptong






PU-PA tawndan leh ngeina kichiantak i neih pen uh, i hihna (Minam) taklangtu ahihdan i phawk chiat ua, kepbit leh puahphat apoimoh dan i thei chiat ta uhi (Khenpi - Khatna apan in). Puahphat leh Kepbit kichi,Vei-le-Tak bangbang di ahi hi. Tawndan toh kisai a  'Kembit' i chih chiang in, 'Museum' khawng a Khangsawnte'n a muhtheih di ua kepbit di cih ahi kei a, himahleh Sukmanglouh a, a meaning diktak toh zattouh det di chihna ahi.