"Mihing melma lian, Pathian melma hi.
Buai lungkham mangbat gentheihna tuntu.
Hin sutomtu, tual thahna leh, Nam zahlakna.
Thupi a i koihtak "Melma douhak" i chih bang in, mihingte'n ei hoihna dia kibawlte, melma i suahsek a, huai chiang in Pathian melma a hong hihi, I innsung, i Society sung, i gamsung subuaitu, Nu le pa leh i gam in a mangbatpih mahmah, Haksatna gentheihna, hinkhia kininna, i khan hon sutomtu, tual thahna tanpha hon tun a, i Pathian mualphousak a, i Nam zahlak saktu, Hon kainiam a, a lu (head) hilai a mei (tail) hon tun a, mite lak a, hon zahlak saktu, Tulai a i gam i Nam i khotang innkuan chih in i buaipih u tuh bangdang hilou in, "MELMA DOUHAK" i lungtang a thilhoih lou hih utna Chi kituh ahi hi. Huaite tengteng a hong kipatna, a khente'n Khamtheih bang, Numei Pasal kal thangtatna i chi maithei, himahleh kuapeuh in hihtheihna mohpuakna, thil a zat didan banglou a i zatkhak ahi zaw di'n a ginhuai hi. Huai ziak in hiaite omsaktu, Melma i neih "Melma Douhak" chih toh kisai gen zek leng chi i hi.
Awle, i gentak bang in, Melma douhak i chih chiang in, Zu le Khamtheih guihtheih Numei Pasal kal a thangtatnate gen i hipah kei a, himahleh Damdawi khamtheihte bang a zatna di diktak a i zat leh i dampih a, Numei Pasal kipolhna bang a zatna di Nupa hikhin (Kiteng) saten a zat uleh, kilawm in a bawltu deihna leh piakna san ahi hi. Himahleh, a zatna ding munlou a i zatchiang in haksatna tampi hon tun sek hi. Damdawi bang a zatna di lou a i zat chiang in i taksa mahmah in leng a siatphah ban ah, gentheihna hon tun a, melma kiguan i suak hi. Numei Pasal kal kipolhna leng tuabang mah in, Nungak Tangval lai zi le pasal a kinei leng hi nailoupi a i zat chiang in, kidekzoh louhna damsung a ding a meima dam theilou kiguan i suak thei ahi. Huai ziak in hiai a tung a thil nih i gente i melma himawklou a, damna hon petu di bang hinkhua hon kipaksaktu di bang hinapi a en a kilawmna a hoihna paimang a, a hoihlouhna i va laksak ziak in, siatna hon tun a, tua siatna in na lungtang ah duh tuntun na, ut tuntun na hon piangsak a tuapen tuni in nang leh kei a ding in "MELMA DOUHAK" hong suak ahi zaw hi. Huai ziak in hiai Melma douhak, na lungtang a om pen, mi kuahiam na Nu le Pa hiam, na lawm ngaihte hiam in hon doupih theih uh leng ahi kei a, bangchi zong teng in haksa mahleh i dou ding uh ahi. Huai tuh "KIDEK ZOHNA IN" ahi. Ka Tuailaipih, thahat lai, Laisiam pipite aw,,! I tup taktak a i pan taktak nak leh zohlouh ding bangmah a om kei. Na zohlouh ding thil na hih kha di'n ka ging kei ahi. Ka chihna ziak bel, mihing in i hih zohlouh ding thil Pathian in hih dia hon koihsak lou ahi ka chih nopna ahi. Christian ngen i hi a Pathian thilhih theihna ah kinga le hang aman hihzou na ding ahi. Huai ding in ama thahatna koppih theidi'n na hinkhua amah kiangah pekhephot peuhmah lechin; tuni in ka Tuailai pihte hiai melma douhak dou a haksatak a pang tampi na om uh chih kon thei a kipahhuai lua. Hiai melma douhaksa samah lechin na douzoh leh nang a ding kia a phatuam ahi kei a, i gam le nam, khotang saptuam, leh na innkuan a ding a phatuam leh manpha ahihban ah, hon siamtupa kipahna ahi chih mangngilh louh di'n deih huai ka sa hi.
Ka Tuailai pihte, hiai melma Setan Thang~ Khamtheih leh Numei le Pasal kal a thangtatna apan paikhia in, Pathian a ding in i hinkhua tomchikte zang hileng nak uthuai hina maizen e.....Tua hihleh I Nam a ding a leng vualzawlna kipatna bul hikha mohlou ding ahi. Ka Tuailaipihte aw ei Zomi te'n, Zogam poimoh hilou i hihiam? Tua Zogam bawlkhetu ding a Toupan nang hon zang nuam a hon ngak ahihmel kuan athei a ! Nang ziak a Zomite mangthang thei ahihlam mangngilh ken aw. Tuni in huai MELMA DOUHAK tung a vualzou ding in kal na hon suan mai kei dia hia ? Hiai thilhoihlou na hih ziak a khang tampi a siatsang in, na minam leh na khang bawlhoih ding a Pathian leh i Nam in nang hon ngak hikha-moh lou ding ahi.
Mihingte Pathian in a ziak (Purpose) tupna, deihna poimohna khat nei a hon siam ahi. Himahleh, Tuailaite, Officer ding, Doctor, Saptuam upa Pastor, Missionary, Gam le Nam makai ding tampi hiai melma thang ah i awk ua, i koltang uhi. Poilua, Pathian in hon siam nasan pialsan a, Khamtheih sal a tang a, a hun loupi a Numei Pasal kal a thangtatna kingaihna niin a, na na bualsan ngaihtuah thak mah dih ? Pathian in nang hon bawlna san, na mun awng hive aw..! Nang bangbang khovel a omlou a tuam vilvel a Special a hon bawl hi a, nang hih theih bangbang kuaman hih theilou, nang sep di kuaman sem theilou huai ziak a na mun awmg ahi. . . Kingaihtuah chiat ni, Pathian in hon lametna, hon bawlna san tunglou leh semkha nailou, theichian nailou tampi om i hi. ua ziak a i khotang, i gam i nam dam theilou a, i innkuan sung a kituahna omlou hikha ding ahi. Ama hon siamna san zonglou a, na lungtang na thuzohlouh a na kidek zohlouh man a, tua na omna (om mun/phakna) chiang a lungkim tak a tumuang mai ding na diam.? Pathian leh i Gam le Nam a ding a zattak ding tampite, tuate ziak a sihna hanmual a tampi i khakliam khong ngaihtuah lechin naa lua hilou hiam?? Tuni in ka Tuailai pihte aw, panla thakni. En i taksa pumpi i lungsim thuzoh sak a, i lungsim thunun zoulou ding i maimah diam !
Mihing a piang sapsap di'n, tulel a eite,khang vangtah hi na tel hang e, ei Tuailaite i kidek zohlouh ziak ua, i gam i nam, khotang Saptuamte niam kiak hiaihiai a, a lu (head) a om lai a mei (tail) apang i hi maimah diam ? chih hon ngaihtuah sak vungvung hi.Thil bangkim ah ei Tuailaite mi hon lamet pen leh hon buaipih pen i hi. Hon siamtu Pathian in leng hon deih a, Nu-le-pa te'n leng hon poimoh in, i gam le nam in leng ei Tuailaite hon poimoh in hon ngak hilou hiam ? Huaiziak in hiai melmapa thang apan potkhelou a, ei le ei ki-hen gak a, kol kibulh a, i thilchin hoihloute tawpsan lou lailai di i tel di uam? I tawpsan kei lai leh i maban ding uh, ngaihngam huai hetlou hi.
Tulai khovel a khangtou mahmah a, himahleh ei Zomiten nungdelh duangduang lai hive hang aw ! I dinmun lah Sodom leh Gomorra sang a sezaw hita.Mite hiai sualna tuichim pel a munsang lam a kal khinta. Hilele, eilawi, Uphok Sialpi khekhap kuak a om a koimah muban lou khovel kei a, kei kia khovel a om ka hi chi hileh kilawm a ham duakduak bang a, lunghihmohna chang leng theilou. Akpul di bang a mitsi diaudiau lai. Mite'n "Sukdamna sang a, kiven hoih zaw" chih thupil zang thei a, eipawl bel,"Bilh a thoulou" i hi. " Mi'n Patau dak khen lele ngaihsak lou i dia aw? " ka chi hi. Heutupa Rev.Dr.Ginneihthang in, i gam a khamtheih damdawi chihte hong lutma, Kum 30 valtham paita in, pilvang ni, hiai thilte i gam a hong om ding ahi, chi a muhkholhna kichian tak nei a, Nu-le-pa lehTuailai tampi a na taihilh (Seminar a na neihpih) lai in, hiai khong poimoh lou chi a, i thusim louh khong a gen ka zakin, BILH A THOULOU, Patau dak ging le ngaihsak lou i hi chih ka ngaihtuahna ah, a lian mahmah mai hi.
Tua hang a kepdam ngai, sukdam ngai i hi uh. Leitung mihingte khang kiluahsawn i hihna ah, tuabang zel a i pai leh, Nu-le-pate toh i kal ah, khang kibansam (Generation gap) om kha ding ahi. Huai ziak in, Saptuam makaite, khotang makaite, I Gam le Nam makaite sulnung zui ding, khangthakte, tua i kisak a, i kisek khiak hunta hilou hiam? I melma lianpen, i lungsim ngaihtuahna, gilou hong piang sak a, hon kai niamtu tung a vualzou di'n panthak la ni hang. Pathian hehpihna ziak a Makai i neihte sulnung zui a, Zomite makaihtu dia Pathian hon seh hikhamoh lou ding na hi. I makaite maban zom ding a muanhuai kitawm lua hilou hiam??
I Gam leh Nam, Pathian a ding in i hinkhua bawlhoih in panthak la ni. Kizekai saksak nawn kei ni. MELMA DOUHAK na kidek zohlouhna lungtang, na douzoh a, na hinkhua na bawlthak nini tuh, na Saptuam,Society leh khotang, Gam le Nam leh nang a ding mahmah in leng phattuamna na muding. Hiai melma sal apan hong pawt lou a, na thilhihte na tawpsan tuan kei leh bel, na lungsim ngaihtuahna kia na melma ahi kei dia; Kol le Vaite nangawn in tua sang mah in vai hon hawmkhum zaw ding ua, thangtatna tua sang in hong pung zaw ding a, Tagah meithai, kizuak chihte i gam ah hong intek mahmah ding hi. Ka gam ka lei chichi mah lechin, i theihlouh kal in ngalsaute'n i kineihsak mahmah LAMKA leng hon opkhum in, hon nuaisiah di ua, KUK-E-KAKH....le i chi ngam nawn kei ding. Tua hun chiang in i kisik dia lah a kikhelta ding.Tua hun a tunma in haksa in tawlhuai sim bang mah leh, munbit zaw, hiai thilhoih loute tung ah zohna nei di'n hong kisa thak mahmah in aw... ! Na siamna na pilna leh mi vantang tung a na hihdan min hon gengen uh ahi. Nang hong kipan inla hong kisa thak lechin, Zomite'n i poimoh Zogam i chihchih mel nang ziak a muthei i hi chih mangngilh kei ni. Tuni in Siamtu hon siamna san mimal chih in zong in, ginomna toh sem lehang, Kua a 'Zogam' apiang kei di chi ngam !
Simtute nang leh kei , aneu pen apan teekkuun dong a, panna nei i hi. Kei ka poimoh kei i chi thei tuan kei ding. Tua ding in pan lathak chiatni.
NOTE: Hiai i gente tengteng a hong kipatna mahni in i sep dia mohpuakna hong kipia - i hih theihna, bawl a i omna san, i kizatna di bang a i zatlouh ziak a piang ahi.
(a).Nu le pa'n thupiak bang a, tate i kep di, i chil di, i thunun di zah a thununlou kemlou, i buaipih louh ziak.
(b).Tate'n, thupiak a i om bang a, Nu-le-pa thu i man di zah a manglou, nuamtalna, gitlouhna kipilsakna, thei lua kisakna i neih ziak.
(c).Thil himhim a mun di a kibawlna san a zanglou a, adiklou deuh a i zatziak ahi.
Huai ziak in, thil a pai didan ahihna a omsan, bangbang in zang in, semni . Tua hileh, vualzawlna i gam ah, innkuan ah, mimal ah i mu nawn ding a,Lohchinna in hon zui dia, Toupa aw ka gam uah vai hong hawm in chih ngailou in aman vai hong hawmta ding hi.

No comments:
Post a Comment