Monday, 5 August 2013

Naupang Khuak leh Tungman : Kua Mohpuak?






MIHINGTE a liansa a piang om di'n a gintakhuai kei a, Naupan lai hun a kinei chiat hi. I neu apan (Sunday Skul kai tung apan) a Khovel a mipilpe'n chi a i na theih uh Solomon ahi. Aman bang gen hiam i chih leh,
"A paina ding lampi ah naupang chil in, huan a upat hun nangawn in leng huai a kipan a paimang kei ding hi." chi hi (Paunakte 22:6). Mi khenkhatte'n le, Khovel a mi tallang deuhte thugen khawng hon gelh masak dan ua, ken leng kon gen masak tei ahi.




Khovel a mipilpe'n Solomon thilgen i sim leh Naupangte chiil a poimoh dan kilang hi. Ganhingte bel chiil kei lele, amaute adia sehsa pen zang lel uhi. Aaknou a keuh tuung apan in munkhat ah koihtuam leng le, leilak thai in nek a zong thou ding chih i thei uhi. Mihingte bel, tuabang kihilou ahih ziak a chiil petmah kingai dan ahi. A chihleh, kuan Naupangte Chiil ta di? Aban ah, etsakna dia, 'Tungman (Mud)' zang in, i kikum suk ding . 


Gensuk pah le'ng.Naupangte chiil dia mohpuakna lianpen piak a om tuh, Nu-le-pate ahi ua, a zom in School a kaina ua aheutute uh ahi nawn uhi. Innkuan sung,naupang chiilna dia apoimoh mahmah ahihdan genzual le, Ngaih pipi a kihou kongkong innsung a kipan hong khang khia naupang tuh ngaih pipi in apau kongkong ding hi. Mi zaidam insung a khangkhia chu a zaidam ding chih theihsa ahi. Mi kisathei tate a kisathei deuh teitei ding uhi. Paite-Zomi te' paunak in, 'Sakhi a pi asan(red) leh anou le asan' ana chih in a gen chiangpen ding hi. 




Solomon thilgente, chiik tak a ngaihtuah kik kawm in, 'Tungman' zang a genchet i sawm ding uh.Tungman i chih, Sappau in 'Mud' a kichi hi.Tungman lom, na khuak (brain) chia khawng la inla'n, munkhat ah tung meih-maih inla, a gal apan in na gawphel (Catapult) zang in Peeklum(Marble) tang zang in kap (shoot) lechin, na tungman ah, na Marble tang a lut zet-zet ding hi. Huai geih ahi, naupangte Khuak a, azak uleh amuhte uh a lut a, atan (a kip) chetchet. 




I Tungman a i marble kaplut te, a vom ahihleh a vom in alut dia, a ngou ahih leh a ngou mah in alut ding chih thudik ahi.Tuamah bang in,Naupangte khuak ah, thilhoihlou leh thilhoih i gen a, azakte uh leh amuhte uh,a kikholkhawm metmot mai hi. 




Naupangte thil theihtheihna bawm, a KHUAK uh tuh,TUNGMAN nip (soft) mahmah bang a om ahi.Tungman leng, a nip laiteng na marble kaplut zahzah a tang dia, a tungmanpen hong keu (dry) chiang in tua marble te pen lakkhiat haksa mahmah ta ding hi. A tungman pen a keu nung in bel a taak (hard) mahmah dia, bang chituk a nak in kap lechin leng na marble pen a tungman ah a lutkei ding a, na marble hong kilehkik in nang hon lehkhak ding lauhuai zaw ding hi. 




Naupangte khuak a hatdan na theih nop leh, Mobile khat toisak inlan, ahihdan leh mekdan hilh lechin mi upa lam te sang in a theibaih zaw tham ding uhi.Tua ahihman in, Naupangte khuak Tungman bangbang a nip a, thil a zak ua, amuhte uh akhuak sung ua tang chetchet ahihdan a chiang hi. Hong upat chiang un ahihleh, tungman taak mahbang in hong taak gawp a, thuhilhnate za-za mahle uh, abelh thei nawn taktak kei hi.Tungman keu a, taak mahmah sung a marble a luttheih nawnlouh bang ahita uhi. 




Huchibang a naupang, a hong pichin chiang un, thuhoih thupha guan teitei tum in bei mahle chin, a sang theinawn kei ding ua, na hihluih teitei leh, a thangpai zaw ding ua, tungman keusa, marble a na kap teitei ziak a hong zuankik bang in, nang lamah thukna hoihlou hong kik kha ding hi..! 




Huaiziak tak ahi di, Khovel a mipilpen Solomon in, Paunakte 22:6 a, "A paina ding lampi ah naupang chil in, huan a upat hun nangawnin leng huai a kipan a paimang kei ding hi." a na chih hilhial. 




Huchibang a khoilet a omte tuh, Sapum, Lungsim leh Kha a khan kilual a khang, mi piching, mi zattheih a hong hi uhi. Hiai a 'Khan kilual' a khang i chih i khonung gensau deuh ding. Naupang apian apan a sapum kia khangkhang mawk leh, mi banglou suak ding hi. Lungsim pen khangkhang hen la'n, taksa pen khangkei zel leh leng, mibanglou khat i suak thouthou ding. Sapum khanna pen ahihleh, i nek, i dawn (Anteh-louhing, buh leh bal, tuisiang) te ziak ahi hi. Alimlim, a 'al-al' ne in dawn zou leng kikhang (sapum) mai ding chihna ahi. 




Lungsim lam leh khalam a khanna pen i thu zakte leh i mit mahmah a i muhte apan ahi nawn hi. Innsung hoih in leng thu a paw mahmah nawn a, School hoih leh hoihlou in leng thu a paw mahmah hi. Innsung hoih leh School hoih a khangkhiate lungsim lam ah mitung a ana hi teitei uhi. Khalam khanna ah ahihleh, Saptuam in thu a pua a, Naupangte a di'n, Sunday School in thu a paw mahmah hi. 




*WRITER'S NOTE: ''SOLOMON HASOTNA THU I HIHBUCHINNA DING UN, NU LEH PA  BANAH SIAMSINNA A HEUTU TE'N MOHPUAKNA LIANTAK A NEI UHI. HIMAHLEH, HIAI MOHPUAKNA HIHPICHING THEI DING IN SAPUM, LUNGSIM LEH KHA PEPA (Pathian) LOU IN I HIH BUCHING KEI DING UH. HUAIZIAK IN, ITLOU LEH TAILOU A PEPA, PATHIAN KIANG A THUM IN I NGEN DING UH AHI. NAUPANGTE LAH NAM LEH GAM BANAH SAPTUAM TE KINEPNA LEH KHUAMPI POIMOHTAK AHI NGAL UA''

No comments:

Post a Comment