Thursday, 1 August 2013

ZOGAM MASALA - VII


By ~ Sang Quptong 



ZOGAM a nopdante khawng lasiamte'n hon awi ngiahngiah ua, atak-agam ah bel a nopna teng huih mutmang lel abangta hi. 'Zomi'n kei ka piang, Zomi bang ka nungta, Zomi bang in ka si ding' chih la om abang(?). Tulai a i nuntakdante uh i et leh, Zomite nuntakdan ahi i chi ngam diam ? I sihdante uh Zomite sihdan ding in kilawm i sa taktak na hia ? Sappau (Overdose) a si i tam mahmah mai uhi. Himahleh, i sih chiang in, i natna min di'n, 'SUNGNA'chih i gelh ua hive'n..! Khamtheih in Zomite thil thawnpiak huham tak hon pia a, huai ahihleh SIHNA ahih banah, sukdam theihlouh natna lauhuai, HIV/AIDS te ahi mai hi. I kipak na uh hia?






Zomite mipil i tam mahmah ziak un khelhna leng a sang mahmah mai a, bangtan i sawk chiang a khelhna hi hiam chih theih zoh di ahi nawnkei. Self Defence na di khop a lehkha thei bang i na om ua, i Rights uh i theih hoih mahmah kawm un, i Duty uh i hamhaih khanak ua hiven..! I lak a ngaihdan kituahlouh ziak lel a kiselbuai i tamluat ziak ua hiai hon gen ka hi.




I kipilsak ziak leh Christian minpu hihziak a vangam kai di ahi diam? Zu dawndawn khat houpih lechin hon haibawl mahmah dia, nang hon leh thuhilh nuam zaw di ahi. Huchi bang ahihziak in, 'Bang ziak a zu na dawndawn?' chi in dong le hang, hon dawnna dia i gintak, 'Zeldim thubawl' zual le, 'Zudawn khelhna hia? Bible in na Damtheihna ding in ZU dawn cheuhcheuh in chi ahi' hon chi ding ahi. Zomite'n zu i dawn 'Cheuhcheuh' hia? Dawn 'Khutkhut' i hi zaw hia? Mahni kisiamtanna lel in vangam hon tunlou di ahihman in mei mittheilou (Meidil) ah i tawmlut souhsouh ding uh lauhuai i sa hi.




Zu zuakna inn khawng a pung deuhdeuh mai chih, miteng in i 'by-heart' sa ahi. Hiaite khantouhna dan a ngai i hi di uam? Khosung makaite'n le Permit bawlsak i hi uh hia le? Khamtheih chi tuamtuam i Zogam hong kidenna a, huaite changkanna ahi diam? Vengsung makaite'n na vengsung uh na etkai zohkei ua leh kou khangthakte bang suakta di? A khamtheih hia i khaam di, A hih tute?





Khamtheih zaw khovel in abuaipih ahi a, Zomite kia in i buaipih uh hilou ahihman in thil buaihuai tak leh ngaihnep theih vual hilou ana hi nawn hi. Khamtheih ziak in, i Zogam ah mi kiphasak i tam mahmah uhi. TV a i et 'Action Film' te khawng innsung leh kholak a apply sawm mawk. Gang Group bang tam zozen, hantou khawng in kuan le i phat tuam-tuam maizen di utoh. I hatnate uh kholak a zat sang in Pi Mary Kom sulnung zui zaw le bang a chi dia? Chinuam dan i hi. Kholak a mi hong pai te ana phu (push) zok in mi'n a et chiang a, 'Bangziak a hon huchi et e? Chou maw? Chisuk pah geel-gaal mawk..! Na hip-hop dance gengen un le i khuakte uh sing (shake) datgawp le ahi diam a..! La khawng ah chu,'Hip-hop in siatna hon tun kei hen, hip-hop in lemna hon tun zaw hen' chi a mitsi diaudiau a awi chu i hi peuhmah ua (?). Hiai Hip-Hop in tuailai thathak tet-tet ( kei bangbang) te suthak sem in, khutthak a siakna ding uh zong pahpah mai dan ahi uhi.




Huchibang kawmkal ah, Khotang heutu leh makaite'n Khamtheih hih leh hichibang a tuailai, kholak a hatna shaw sawm (Namdang lak a ui mikhual bang) te khamdaih sawm in, 'CURFEW' kichi thumal nalhtak mai hon apply zel uhi. Curfew kichi i zak chiang in naupang kum chinglou (Kum-18 nuailam) te kia a di'n i koih uhi. Akoi-abang hitaleh, bang chibang in Curfew i enzui ua le? Miteng lauthawngsak dia Curfew Duty i hi di uam? Curfew i bawl a, Duty a i pang leh chu 'Pack cheuh' chihte i hihlouh ding uh ahi. Huai banah, mi lampi pai tuahkhak teng suk thawmhau di ahi kei a, buaina banghiam om hun a suvaiveng pahthei dia Duty zawk di ahi. Curfew duty khenkhat, kham neisa in i duty ua leh, 'CURFEW' kichi thumal zang khalou in, mi'n zang kha zaw daih ding uhi. Bang chi'n e? Buaina om leh nou om nua-nua KAL (Cur) in mi, FIU(few) chi a kikhoh mang hiau ding uh ahi..!




Huai banah, nu-le-pa khenkhat hotel a mawk chiakchiak a, inn a tate ngaihsak manlou zen a omte le Curfew puankhum di'n hoih ka sa hi. 'Naupang Curfew' a omtheih leh chu, 'Piching Curfew' chih a omthei kei dia hia? Nang Hotel a singpi a Special ngen na va dawn ziak a inn a na tate' agil uh ana vah di hilou ahi. Zomite lawm ngai dia le ngaina diakte i hi ua, kipawttuah chih khawng chu i ngeina uh ahi hi. 'Nikhat pumlum kongpua a pawt leh sih di' chih thu khawng hong om leh i buai didan uh, i om didan uh thei nuam zozen ka hi. 'Curfew' puan di chile, i puankhum di tam law mahmah di ahi a, huchia i puan tak leh le, buaina bawltu i suahlouhna di'n, a etkaidan siam le maw ?




Zomite lawm pawl zaat i hi uh i chih mahbang in, Siamsin momnoute leng, inn a om a Study table a tu a, text book te lawmbawl kitamlou hial hi. Huaiziak le ahi dia, siamsinna lam ah i keniam mahmah uhi. Electric ginatlouh bang paulap in i nei ua, 'suun a khua vaklou hia?' chinuam dan ka hi. Bike nawn leisak kei leh School kailou di chi a kiphinte zaw tawp suk maile uchin (?). Gamdang khwng bang i lunggulh lai tei a, 'Gamdang a ABC te le eilam a toh kibang ahi a,1+1=2  hi vekthou ahi'. Tulai pau in gen le, 'Laisiam taktak na ut leh MGNREGS (Job Card) bangmai in laisim kei le chin himai' chinuam i hi.



* Aban,'' ZOGAM MASALA - VIII '' ah aw..........?

No comments:

Post a Comment