By ~ Sang Quptong
ZOMI te'n i kisaktheihpih mahmah uh leh i makai masate un 'Mitnauta' bangmai a ana et uh, LAMKA khopi ahi hi (tulai in en,a mit ah niin tam i tangsak lawta ua hiven). Hiai Lamka khopi ahih leh Manipur,Simlam a om ahi nawn hi.
Manipur a dia Khopi nihna chih in om hial mahleh, Manipur Government in bang chibang in i Lamka khopi hon puah sak a le? 'Nunawn ta' bangmai a hon enkol hilou hiam? I Politician te uh leng pil hun mahmah ta hilou hiam? Laisiam (?) leh Sum hau ngen-ngen i Politician di un i telching ua,Politics meaning hoihtheih mahmah di un i gingta hi. Vangtah huaitak a ana theikhalou a om ua leh bel, 'Dictionary' phen (open) zen a,i kibulpat thak uh hoih mahmah ding bang hi. Politics Meaning thei zenpi a zui nuamlou i hi hia leh?
Eimite'n a tangpi a i ngaihdan un, Politician i hih leh: Gari 2-3 bang neih di, Inn hoih pipi bang lamkhiat di, Tanau-lainate kaam piak di, Gou atamtheilam kholkhiat di leh adangdang. ahi hi. Tua i gendante leng a guuk tak a dik abang hi. Ahihhang in, mipite' mi gensiatna lam a 'graduate' ngenngen i na hinawn ua, huchi bang a i MP, MLA leh MDC te uh hong om ua leh leng, a gensiatna di i thei thouthou uhi. Mipite' sik leh tang a ding leh government maiphu dia muang mahmah a, gam leh nam it ngen i telkhiat uh ahi a, i muanna uh amau a i koih hamham ding uh ahi. Makai dia, eite bawl mah ahi ua, huaiziak in gensiatna lam ah a hunphet thei le i chi hi.
Tulai in i Politics uh a lungvei mahmah mai a, mipite nektheih di omlou zen a lungvei abang hial hi. Khatvei 'Facebook' ah, 'I politics lungvei uh bang chi thoihdam ta di?' chih dotna ka bawl leh khat in 'A lungvei pe'n paihkhiat a thah ding ahi' chi in hon comment hi. Hiai comment khauh ka sa mahmah mai a lah dik ka sa law zel hi. A lungvei (Politician thulimlou) pen paihkhiat a, thah di chih bel thil hithei hilou zel hi. Allu khawng a lungvei chiang in alung om chihna ahi mai hi. Alung omziak a lungvei kichi ahi a, a lungpe'n lakhiat in a lungveina teng paihkhe le a nektheih hamham maithei hi. Himahleh, i lakkhiat kei leh bel, a allu muat dia, alung leng si kha veve ding ahi hi. Huaiziak in, Politician te aw, tuhun in nuam samah le uchin, na damsung ua tuabang a na dinmun uh len gige lou di na hi uh chih thei mahmah un aw? Allu muat a lung toh a muatkhop bang in, nou leng Zogam na neksiat ua leh, Zogam mah toh sekhawm di na hi uh cih thei un aw?
Mihingte'n kigensiat sang in kiphatna awsuakte i Zanuam zaw uhi. Tuamah bang in, thilhoih sep sang in minhoih i teel zaw mawk uhi. Thil banghiam i sep zek cia, News a 'Flash' pahpah te (?) i hi uh chih miteng theih ahi. Pathian deihdan ahi hiam, i Laisiangthou uh munkhat i en ding,"Nang zaw mi kiang a thilpiak na piak in, na khut taklam in a hih na khut veilam in thei dah heh. Na thilpiak tuh a guk a a om theihna di'n: huchi in na Pa a guk a mupan tuh a hon din ding hi." (Matthai 6:3-4). (Nihvei-thumvei khawng sim tuantuan in).Thilhoih sep maw i lunggulh, ahihkeileh Minhoih?? Chih dotna bawlnuam dan i hi..!!
Mihingte leivui apan bawl i hih mah bang un, leivui mah a kik dia Pathian in hon na sehsa i hi uhi. Ut in utkei tale, khatvei tei, 'leikha' ann i hi thouthou ding uh chih thudik ahi. I sihnung chiah (na hun abei chiah) mite'n bang hon chi theih di ua? Mahatma Gandhi, Mothei Teresa chihte bang in mi'n hon thei di ua'm? Ahihkeileh, Hitler bangbang khawng a mi hon theih i hih khak di lauhuai mahmah hi. Mahatma Gandhi nasepdan i etkik leh Politics diktak ahi hi. Himahleh, bangziak a Pu.Gandhi Politician a simlou i hi ua? Tulaidan a Negulou a, a om ziak ahi diam? I sihnung chia mi hon theih di dan a i ut bangbang in, i damlai in om in, naa sem ni , chi nuam dan i hi.
Bangziak a i Zogam uh hichi lawmlawm tel a sia ahi dia aw? Chi in a ziak di zong taktak lehang, i kingohtuah vengvung ding un a gintak huai mahmah mai hi. I Lampi uh lah hoihlou, I Government School te uh lah hi bok, Electric lah chu theihsa ! Government in hiaite hoihtak a function dan a thei ahi diam? Ahihkeileh kitheih mohbawl ? Report piak i siamthei law zozen ua buaihuai ahi zaw diam? Development Fund leh Scheme tuamtuam hong paite, report i piak chiang ua, ahi di bangtak a kizang ahi chi a, report hi di'n ka ngaihtuah hi. Central Government theihdan in Manipur kil-kawm teng ale Electric vaksuak ta bang in a thei ding ua, 'Prepaid System' kizang dan bang a le thei maimah di uh ahi (Report piak siam ziak in!!). Huchi ahihman in, Central government a ngaih a muang mahmah maithei hi. Manipur a Contractor leh Politician khenkhat, a 'GILPI' uh le hatthei sa mahmah dan ka hi..!!
A mipite' lam ki-en nawn lehang, Public Property te, 'Miteng a, kuamah a tuam hilou' i chi ua, i dawm hetkei mawk uhi. Signboard tuamtuam bang dinglah pipi in i dingsak uhi. Anai pe'n in, Lamka a, LBS (Lamka Building Society) te'n 'Waiting Shed' a bawlte uh i dawm hetkei uhi. Khua lum salua a, a baang (Wall) khawng susia cih di lah hilou. Mi khenkhat chihdan leh, 'Sexy' tak in i koih maimah uhi. Development deihlou i hih ua leh genchiang mai le hoih zaw lou di hia ? A bawlte adia 'thasial' huai law di ahihman in.
* Aban,'' ZOGAM MASALA - V '' ah aw.....?

No comments:
Post a Comment