By Ency Tonsing
Singtang khonuam hun geih ah nu-le-pate'n lou Nnasem in unau
mi li hon na enkol ua, mite banga hau vevu hikei mahle ung, kou khua a
ding in mahni khomkhom a anuamsa pawl ka hi ding uhi. Khokiimte kial a
buh-le-bal neilou a a om kum un leng kou Innkuan in Pathian vualzawlna
buh-le-bal nei in,
amaute ka hawmsawn thei zelzel uhi. Singtang khua a ding a neek ding buhpang a a om nak leh a sumtang in haukei mah leeng khenkhat te a ding a panpihtu kihithei ahihman in a nuam a, huaibang ding in ka nu-le-pa khutma Pathian in vualzawl in kialkum in leeng puuktaw lou kia hilou in khokiim khokiang, khosungmite puktawtna kahi thei ua nuamsa khat tuh ka hi uhi.
amaute ka hawmsawn thei zelzel uhi. Singtang khua a ding a neek ding buhpang a a om nak leh a sumtang in haukei mah leeng khenkhat te a ding a panpihtu kihithei ahihman in a nuam a, huaibang ding in ka nu-le-pa khutma Pathian in vualzawl in kialkum in leeng puuktaw lou kia hilou in khokiim khokiang, khosungmite puktawtna kahi thei ua nuamsa khat tuh ka hi uhi.
KA SCHOOL KAI PATNA LEH HUAI HUNLAI THUTE:
Kum thumvel ka hong hih in ka nu-le-pate'n school hong
kaisak ua, a ni masapen in utlou in kap zezen mahleng amun ka hong tun
hial leh, lawmte khong kamu a nuam ka sa pah hi. Chidam nak leh School
kailouh chihbng ka utkei bilbel hi. Kei khom in nuam sak in ka sak
thoh a hipen mai . Ka theih ngeilouh Laimal tuamtuamte theih thak nuam
kasa a niteng in Schoolpu in a hon hilhthak ding ngaklah in ka om hi.
Ka kailouh kal in thumal thak ka lawmte a na hilh ding a ken theilou
ding chih ka ngaihtuah chiang in School kailouh ding ka ut hetkei hi.
Lai lam ah leng siamlua hikei mahleng kei khom in siamthei thou kahi
ding a fail chihte om ngeilou in ka pawl ua a siamthei pen ka hihlouh
tawp in a siamlam kahi deuh gige hi. Akhen chiang bang in
homework/classwork hihloute ban ah a byheart dia kipete byheart loute
zep di'n ka teacher pa un hon sawl a, "nakpi a na zep keileh nang nakpi a
hon zep ding ka hi", hon chi zel a himahleh ka lawmte ka hehpih
luatziak a nakzep ngamlou in ken ka thuaklawh hun atam hi. Hileleng
lawmte ka hehpih ziak in poi ka satuankei. Lawmte ka ngai petmah !
Naupangcik ka hih apat laisim nuam kasa a, class-2 ka sim tanin eipau
hoihtaka simthei leh gelhthei pah in, hun awl ka neih chiang in eipau a
kigelh tangthu bute ka simzel a, akhencia'n labu en in laa bng kasa
ekek a. Akhen chia'n ka lawmnu toh kou naupangte'n , " Nuching ",
chi a ka va sap uleh Tangthu hon na hilh zel nu kiang ah ka
va hoh ua, tangthu khong kihilhsak in leh tangthubu hon simsak
di'n kava ngen zel uhi. Ana manlouh chìang in kou gel kava kisim khel
zel uhi. Naupang thil tenga ka lunglut laitak ahihman in achang in ka
nu annsuk, tuitawite ka panpih zel hi.
KHOSAK HAKSATNA LEH SKUL KAITAWP NA:
Huchi a hunte nuamtak a zang a khovel hinkhua hichiden ding
kasak lai in, namkal buaina hong om a. Kou unau kaneu lai utoh kou adia
nopzaw leh thoven zawkna'ng ci in ka nulepate'n Lamka ah hon peempih ua,
naupangchik hilai mahleng ka lawmte, khosung mite leh ka pianna mun
ngai in ka lungleng thei petmah hi. Khosakna lah haksa petmah ka
nulepate'n niteng in nisa nuai ah nektawm zong uh a . Mi inn luah in ka
hong khosa panta ua. Nidang a ka khosakdan utoh hong kikhe mahmah ta
hi. Skul ka hong kai a tampi genlouh inle PENCIL leltak leng mi zatbang
zang zoulou in chengkhat mante ( I gelh chiang a leng chiang
ngelloute) khong kizang hamham.... Sum neihdeuh chia chu chengthum mante
zangzel sam. Pencil hoihlouh ziak in kumtawp final exam dek chiang
bang a chu note te simtheih mumal louh khawng hisek hi.
Uniform, khedap leh adangdang problemte chu theihsa hita..
Lamka a ka kai masak kum in school kikhek ziak leh subject tawite hong
ki khiak mahmah ziak in laisim nalam ah kong chau petmah hi.
Half-yearly exam kon fail a, skul ka kai apat ka fail masakna ahihziak
in ka zuma, ka pawna petmah hi. Ka pa'n ka hahpan ding a deihziak a na
Fail uleh hon kaisak nawnlou ding hon chih sa ahihziak in kalung a nuam
hetkei. Skul kailouh ding ka ngaihtuah chiang in hithei ka sa kei hi.
Tua ka haksatna uh pumpelh na ding a alampi omsun a ka theih Laisiam a
sepna hoihtak neih hi a ka theihziak in lai hoihtak a sim ka tup pen a
hi gige hi. Ka nu leh Pa, ka sang gamte noptak a khosak sak ka tup
gige ana hihman in kai nonlouh ding hithei salou in ka result ka pa muh
ding kalau mahmah hi. Result suahni in Kapa'n "haksa tak a hon ki
kaisak a, hichi maimai maw?? Kaizou nonlou di na hi" honchi tapetmah a
ka puaknat alian semsem a, hon chihsa a hihman in, ka kai utluat dan
gen ngamlou in ka daimai hi. Ka kai utdan gen ngamkei mahleng ka kai ut
petmah a, kailouh ding kichih himhim ka ngaitheikei hi. Huchi'n zing
ann nekzoh ka pa hongen thei zenpi in kai utlai ka hihman in ka kisa a
ka kuandek leh kapa'n, "kai nonlou ding na hi, kon chi hilou maw?"
honchi petmah a....!!! Mittui nul kawm in akiang ah ka tu a, sana ka
en zel a Skul lutna ding minit 15 lel in a sam ta a kailou taktak ding a
ka kikhoih chiang in ka diip a kaw petmah hi ! Atawp in ka dingtou a
"PA, KONG HAHPAN THAKNA DING KA KAI UTLUA.." chih teng liingkawm agen
in ka taipawt hi. Hon sapkik khak ding uh ka lau petmah a vangphat
huaitak in hon samkiik kei vanglak uhi. Huci'n ka vakai a kumtawp tan
kaisuak in result kipahhuaitak muh theih in hong om hi.
Disticntion in ka pass a hucih'n haksatna tamtak kal ah kum 3
kakai suakthei hamham a, Insung khosakna pen nop lamsang in haksatlam
manawh in, kei leh kanaute school kai na'ng, insung poimawh tuamtuam leh
inluahman piak gige ngai pen nulepate'n niteng kilawh tawm a hon etkol
hamham uh ahihman in hong haksa mahmah a, Atwpin Lamka apat gamla lou
khota khat ah ka peem non uhi. Khosakna nopzaw deuh mahleh kei skul kai
napen hong buaita. Khua ah skul om mah leh kai theinonlou chet
(class-5 tan kia a om ziak ) in ka om kha a. Khosak haksat luat toh chi
in ka pate'n kai nondah mai in honchi ua ; Ken leng ka haksat dan uh
theita ka hihman in School kai ka khawl santa..!
Himahleh hunte paipai lehle ka kai utna bei tuanlou,
classmate te kamuh chia'n ka engthei petmah a, zum huai ka sa lehlam in
ka houpih ngamkei hi. Ut pipi a innsung khosak haksatna ziak a
kaizoulou ka hihdan miteng in theikei mahleh kei kitheilua ka hihziak in
zumna in ka dim a lawmte uniform toh kamuh chiang bang in kikhasiat in a
guuk in ka mit tui ka nul hun a tam mahmah hi. Ka lungsim in, " KEI
LEENG MIBANG A HAU HISAM LENG ZAW "... chi in ka hun hoihlai ka subei
mai mah hi
NOTE : Hiai tangthu tungtawn a Tuhun a student hilel te'n, i
nulepaten mikhat i suah ding lametna liantak toh gim leh tawl poisalou
a, ei adia thuak a hon kaisak hamham uh ahihdan mangngilh lou a naktak a
panla thak chiat di'n kon ngen hi...

No comments:
Post a Comment