Monday, 12 August 2013

Kaam Zonna Ah : 3G MaW 3M?



ZOMI te nidanglai in Samat-Galmat in ana kidem ua, Sa leh Gal a mantamte mithupi ana himai uhi. Leitung (earth) kipei leh Misiamte siik neng lepkhawm (sana) khawl tuanlou ahihman in, Samat-galmat a kidemna pen, Christian i suah nung un kipaikhe thei a, tu'n Zoudawn lam a te Buh leh Bal hauh in ana kidemta uhi. Huchibang kawmkal ah, mun zaang zawdeuh (Lamka leh a sehvel) a tengte'n Khovel khantouhna hu (gas) i na namkha zek ua, Siamna leh Pilna lam ah i kidem souhsouh mai uhi.




Nu leh Pa khenkhat a tate uh akhual ziak un,Sithu namzen leh guhtui kangzen in ana pang uhi. A khente ngial innkal kitawi zen in ana pang ua, atate uh minuai a om saklouh teitei sawm in pan ana la uhi. Hichi bang a i pannate uh agah bangzah in i mukik ua le? Siamsinte'n i tung a sum kiseng zah bangzah i mukik ua? Mukik lou a ei nasan kizangbei a, leikha ann suak maimah sek i hi uh hia le? Hiai dotnate i kingaihtuah kawmkawm un.



I thupi ah lut ta le, Zoudawn hi'n Lamka Zaang leh State dangdang te ah siam kisinsak mah le, i tuppen uh zaw Kaam (Job) mah ana hi thouthou hi. Zomite a tamzaw Zogam a om i hihman un, I Zogam ua Kaam Zonna lampang 'Focus' deuh leng chi i hi. Zomite i tenna uh Gam khangtou (India) sung a gam khang hetlou (Manipur) ana hikha chiit-chiat hi. Zogam leitang a teengte I hamphatna uh ahihleh, aminpu in Za-ah-Za Christian i hi depdup mai uhi. Christian te omdan in i omchiatna duam a?



Tulai Siamsinte kihouna (keitel in) ahihleh, 'Monetary Qualification' ahi. Sepaih hi'n *paihlou hitaleh, Lakh bangzah hiam poimohta mawk hi ve o..! Sepna zong i tam mahmah mai ua, Laisiam sepna mulou (Sum omlouh ziak) i tam mahmah ziak ua Manipur a Under Ground Group-40 val bang om hi di'n a gintak huai hi. Himahleh, i theih dia deihhuai khat ahihleh, 'Laisiam teng pillou ua, Mipil teng leng Laisiamlou uh' chih ahi. Laisiam leh Pil thuah lele, Manipur ah zaw Kaam a kimu kei ding..!



Manipur i chih neuchik petmah ahi a, State zawng mahmah ahi hi. Zawng mahmah i chih hang in Kaam banghiam om chiang in sum tam pipi i nei zel uhi. Government in 'Employment News' te ah ahi thei tan in Sum a laak di zah u toh hon taklang zelzel taleh, i kisakkhawl theih deuh na di'n..!! Sepaih neng lakna di a Qualification a om khalou, 'Monetary Qualification' a behlap veu uh eive....!!



Bangziak a Physical leh Educational Qualification sang a Monetary Qualification ana poimoh zaw adia aw? Kua patkhiak ahi dia aw? A pankhetu kizong taktak le zaw, MIPI te mah hi di'n a gintak huai. Bang chi dan in e? Mipite'n Officer te i biak chiang ua, 'Singpi' man dia sum i piak cheuhcheuh ziak uh ahi. Hun hong sawt dungzui in Singpi man hong khang deuhdeuh a, tuchiang a 3-5 Lakhs khawng tung maimah ahi. 'Tuimal neuneu kigawm in, tuipi lianpi a bawl' chidan ahi a, tuchiang in hiai tuipi (Singpi man) in Mi zawngte tuum mang phialta hi..! Patau dak khen leng le a kikhelta.



Officer khenkhatte leng a maimai nawn kei uh, 'Singpi' man di omlou in a laikung (pen) uh apak thei nawnkei a, akhut uh tang zou mahmah lou hi. Pen len zoulou di zen a hatlouhna nei i hihleh natna lauhuai mahmah (Corruption) veikha hiding i hi. Hiai natna in i sisan teng zuisuak ahita a, mawk a sukdam zoh ding ahi kei. Hiai natna lauhuai apan Khangthakte humbit didan heutute'n khuaksa vitvit zen in hon ngaihtuah ve ua maw?



Huchih lai in Kaam zongte'n i bang chi zong ua le? Bang Degree toh kaam i zong ua le? '3G Degree' neisa a kaam zong maw, ahihkeileh '3M Degree' neisa a kaam zong. Christian i kichih ngal leh chu '3G Degree' mah zang mai le sithuai hetlou ahi hi. '3G' kichi, Article dang' Siamsinna leh Vakiangbu : 3G Activate Ni..!!' chih pen a i gensa ahi a, saugen i sawm nawnkei hi. A poimoh diak teng i ensuk ding uh.



I theih chiatsa mahbang un, '3G Degree' neisa i chih chiang in, Siam i sinna ah, 'G' thum kigawm: GOD, GOAL leh GOOD chihte hoihtak a zui detdet a, Kaam zonna dia zang chihna ahi. I gennop ahihleh, PATHIAN a muanna koih di chih ahi top mai hi. Muanna koih chih ziak a, ei i om maimai leh a hithei tuan kei ding. Pathian i muan kawmkawm un, TUP kichiantak neih ahoih a, huai tup i tangtunna di'n, MIHOIH a poimoh nawn hi. Christian te a di'n, hiai Degree kan a siangthou om nawn dia hia maw?



Huchibang kawmkal ah, '3M Degree' le ana maimai tuankei. Huai tuh, 'M' thum kigawm: MINISTER, MONEY leh MAN chihte ahi. '3G Degree' banglou tak in hiai degree neisa i chih chiang in Kaam khat peuhpeuh a hon guanglut tu dia MINISTER neih ahih banah, SUM power zang a kaam leizou di leh i Kaam zong na a hon panpih di, Sepaih bang hileh, 'Recruitment Board' a tuthei chiang, tanau hiam ahihkei leh Sum piak hiam a hon na gensak di 'MI' neizoute ahi hi. Hiai Degree pen Ginglou mite a di'n koih deuh theita le bang a chi dia? Degree Sangzaw hong piankhiat khak di lauhhuai mahmah hi.



*WRITER'S NOTE:
ZOMI TE ZA-AH-ZA CHRISTIAN I KICHIH LAI UN, MI BANGZAH IN:
> 'GOD' TANG IN 'MINISTER' TE I ZANG UA?
> 'GOAL' TANG IN 'MONEY' I ZANG UA?
> 'GOOD' TANG IN ' MAN' I ZANG UA?

A tung a DOTNA teng na DAWNG khit chiah, hiai DOTNA ana DAWNG nawn in.
'3G Degree' leh '3M Degree' koi na zang zaw dia??

---Kakipak---

No comments:

Post a Comment